Co może być powodem rozwodu?
Do tzw. pozytywnych przesłanek rozwodu należą m.in.
- zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego (we wszystkich jego aspektach – uczuciowym, fizycznym i gospodarczym)
- orzeczenie rozwodu nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego
- wskutek rozwodu nie ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci
Rozkład pożycia małżonków jest zupełny, gdy wszystkie więzy łączące małżonków (duchowe, fizyczne i gospodarcze) uległy zerwaniu. Dużo wątpliwości budzi więzi gospodarcza, ponieważ mając na uwadze dzisiejsze stosunki ekonomiczne wiele małżonków, pomimo tego, że ustała pomiędzy nimi więź duchowa i fizyczna zamieszkują ze sobą, ponieważ sytuacja finansowa jednego z małżonków nie pozwala mu na wyprowadzenie się ze wspólnie zajmowanego mieszkania. I tu przeważnie powstaje wiele wątpliwości, czy pomimo tego sąd orzeknie rozwód ? I tak jak wskazałam powyżej, jeśli pomiędzy stronami ustały dwie pozostałe więzi Sąd orzeknie rozwód. Przyjmuje się w orzecznictwie, że: ”Jeżeli przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, wywołane szczególnymi okolicznościami (np. wspólnym zamieszkiwaniem), rozkład pożycia można mimo to uznać za zupełny. Zob. też wyr. SA w Katowicach z 28.10.2004 r. (I ACa 375/04, Legalis)”. Wystarczy, aby każdy z małżonków oddzielnie robił zakupy, prał sobie ubrania czy sprzątał pomieszczenie, w którym zamieszkuje.
Kiedy mamy do czynienia z trwałym rozkładem pożycia? Otóż wtedy, gdy na podstawie całokształtu okoliczności możemy przyjąć, że wspólne pożycie pomiędzy małżonkami nie zostanie wznowione (nie pogodzą się, nie podejmą wspólnego pożycia, kolokwialnie rzecz ujmując – nie wrócą do siebie). W praktyce przyjmuje się, że rozkład, który trwa minimum 6 miesięcy.
Do tzw. negatywnych przesłanek rozwodu należą:
- sprzeczność orzeczenia rozwodu z dobrem małoletniego dziecka
- orzeczenie rozwodu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego
- sprzeciwi się orzeczeniu rozwodu małżonek niewinny rozkładowi pożycia (musimy pamiętać, że od tej reguły występuje wyjątek – sprzeciw małżonka niewinnego jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego)
Po ustaleniu przez Sąd czy istnieją przesłanki do orzeczenia rozwodu, bada się, które z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia, chyba że małżonkowie zgodnie wnoszą o orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie (co znacznie przyspiesza postępowanie, ponieważ Sąd nie musi przeprowadzać zazwyczaj długotrwałego postępowania dowodowego, w tym przesłuchiwać świadków). W zasadzie są trzy możliwości w tym zakresie a) rozwód bez orzekania o winie b) rozwód z winy jednego małżonka c) rozwód z winy obojga małżonków.
Jak wygląda opieka nad dziećmi po rozwodzie?
Kolejną kwestią, którą zajmie się Sąd, jest kwestia władzy rodzicielskiej, opieki nad wspólnymi małoletnimi dziećmi (także przysposobionymi), miejscem zamieszkania dzieci oraz orzeczeniem alimentów na ich rzecz. Sąd ograniczy postępowanie dowodowe do wywiadu kuratora lub przesłuchania stron, jeśli rodzice przedstawią Sądowi tzw. porozumienie rodzicielskie, w którym określą, jak zamierzają sprawować władzę rodzicielską, jak mają wyglądać kontakty ect.
Rozwód a podział majątku
Sąd może także na wniosek strony/stron dokonać podziału majątku wspólnego (w praktyce strony nie wnoszą o to, ponieważ prowadzi to do przedłużenia postępowania i raczej decydują się na dokonanie podziału majątku już po orzeczeniu rozwodu).
Jeśli strony wspólnie zamieszkują mimo wytoczenia powództwa, Sąd może także orzec o wspólnym mieszkaniu stron (kto ma w nim zamieszkiwać lub jeśli oboje będą zamieszkiwać kto w jakim pomieszczeniu itd).
Koszty postępowania rozwodowego
Na koniec Sąd zajmie się kwestią kosztów postępowania (opłata od pozwu, koszty sporządzenia wywiadu kuratora, sporządzenia opinii biegłych jeśli takie były sporządzane, koszty stawiennictwa świadków ect.). Zasadą jest, że strona przegrywająca proces ponosi koszty postępowania.
Jeśli szukają Państwo pomocy w powyższym zakresie, zapraszam do kontaktu – adw. Joanna Knopik
